ZEKAT VE SADAKA
islamin sartlarindan birisi de zekat vermektir. Lugat itibariyle zekat artma, bereket, temizlik, koruma manalarina gelmektedir. Dinimizde ise belirli hak sahiplerine verilmek üzere malin Allahin tayin ettigi muayyen kismi veya bu kismi çikarip verme isleminin kendisi demektir. Kuran da zekat diye isimlendigi gibi sadaka olarak da kullanilmistir. Sadaka olusu imanda sadakatin ve ahiret hayatini tasdik anlamina gelmesidir. Müslüman akilli, hür, erginlik çagina ulasmis ve borçlarini çiktiginda nisah miktarina sahip kimselerin ellerinde ki bir yili doldurmus mallarindan zekat vermeleri farzdir. Zaruri ihtiyaçlarin disinda kalan mallarda cinsine göre degisik oranda zekat terettüp eder. Oturacagi evi giyecegi elbiseleri evinin esyasini kullandigi silahlari bindigi hayvani ve ya arabasi ilim adaminin kitaplari sanatçinin aletleri ticarette kullanmadigi bir yillik nafakalarini temiz edecek miktardaki yiyecek içecek malzemesi ve geçimini saglamak için zaruri olan diger ihtiyaçlardan zekat verilmez. Bunlar disinda üzerinden bir yil geçmis olmak ve yil sonunda tasarrufunda bulunmus olmak sartiyla niyetle birlikte koyun cinsinden kirkta bir büyük bas hayvanlarda otuzda bir devede beste bir ve altin gümüs gibi para cinsinden olan degerlerden de 40 da bir olmak üzere zekat verilir. Bu konuda teferruatiyla bilgi ilmihal kitaplarinda mevcuttur. 80 gr. Altina malik olan kimse nisah miktarina ulasmis demektir. Bu kimsenin cenabi Hakkin Tevbe suresinde bildirdigi kisilere zekatini vermesi gerekir. Tevbe suresinde Allahu Teala söyle buyuruyor: “ sadakalar (zekat) ancak sunlar içindir. Fakirler,miskinler, (onun üzerine memur olan) zekat toplayan memurlar kalpleri islama isindirilacak olanlar. Köle olarak bulunanlar borçlular Allah yolunda cihad edenler ve yolcular. (toplanan zekat ancak bu sayilan yerlere verilir.) Allah bilendir. Hikmet sahibidir. “
zekat fakirlerin hakkidir. Zekat vermemek Hak ve halk katinda çok büyük suç ve günahtir. Hz. Ebu Bekir Resulullahin vefatindan sonra zekatini vermek istemeyen kabilelerin üzerine yürümüs Resulullah zamaninda vermis oldugunuz bir oglak bile vermeyecek olursaniz onu alincaya kadar sizinle harp ederim buyurmustur. Zekat ve sadaka cemiyeti ayakta tutan sosyal bir dengeyi saglayan baska hiçbir sistem de bulunmayip yalniz islama ait olan çok faziletli bir ibadettir. Allahin verdigi mali yine allah yolunda harcamak cihatdir. Maddeyi manaya feda etmek imani küfre tercih etmektir. Zekati ve sadakasi verilen mal azalmaz aksine artar,çogalir. Bakiniz yüce Allah kurani kerimde bu konuda neler buyurmus: “ Mallarini Allah yolunda harcayanlarin durumu her basaginda 100 tane olmak üzere 7 basak veren bir tohumun durumu gibidir. Allah diledigine kat kat verir. Allah’in lütfu genistir. O bilendir.” BAKARA –261
yapilan yardimin sevabina erisebilmek için ancak onun gösteristen uzak olmasini ve basa kakilmamasina baglidir. Bu konuda Allah’u Teala söyle buyuruyor: “ Ey inanlar insanlara gösteris için malini verip Allaha ve ahiret gününe inanmayan adam gibi basa kakmak ve eziyet etmekle sadakalarinizi bosa çikarmayin. Onun durumu üzerinde biraz toprak bulunan su kayaya benzerki siddetli bir sagnak yagmur indi de (üstündeki topragi silip süpürerek) onu sert bir tas halinde birakti. Böyleleri kazandiklarindan bir sey elde edemezler. Allah kafir topluma dogru yolu iletmez.
BAKARA-274
“Allah faizi mahveder. Sadakalari artirir ve Allah hiçbir günahkar kafiri sevmez.” BAKARA-276
Sadakalari gizli verenler övülmüs ayrica veren el alan elden üstündür, buyurularak hayir yapanlar yardim yapanlar takdim ve tafdil edilmistir.
“ Mallarini gece ve gündüz açik( Allah yolunda ) verenlerin mükafati Rableri yanindadir. Onlara korku yoktur. Ve onlar üzülmeyeceklerdir.” BAKARA-274
bunun içindir ki ecdadimiz birbirleriyle hayir yarisi yapmislar. Vakiflar kurmuslar. Zekat ve sadaka verecek kimse bulmakta güçlük çektiklerinden ve yardim ettigi kisinin rencide olmamasi için sadaka taslari tesis etmisler gündüz zengin buraya yardimini koyar gece karanliginda fakir gelir ihtiyaci kadar olanini alirdi. Sadaka malin ve canin muhafizidir. Hz. Ömer devrinde Medine ‘de büyük bir yangin çikar yangin bir türlü söndürülemez. Hz. Ömer’e haber verdiklerinde o fakirlere sadaka dagitilmasini emreder. Sadakalar verildikten sonra yangin söner. Devlete verilen vergiler zekat yerine geçmez. Çünkü verdigimiz vergi yol ,su, okul, hastane olarak yine bize hizmet etmektedir. Halbuki zekatin karsiligi beklenmez ve zekatin verilecegi yerler bellidir. Bunu disinda baska yerlere zekat verilmez. Bas tarafta zikredilen hadisi serifte peygamber efendimiz aleyhisselati vesselam efendimiz: “ Allah kendisine mal verdigi halde zekatini vermeyenlere kiyamet gününde mali ejderha gibi boynuna dolanirve ben senin malinim ben senin servetinim diye iskenceye devam eder buyurmustur.”
Allahin verdigi mali vermekten çekinmek korkmak Cenabi hakkin Razzak olusundan süphe etmektir. Dünya imtihan yeridir. Malda yalandir. Mülkte yalandir. Bakin mevlana malini çok sevenleri nasil anlatiyor:
sagir istektir dilektir. Bizim ölümüzü duyduda kendi ölümünü duymadi kendi görünüsünü görmedi körde hirstir.
Körde hirstir halkin ayibini kildan kila görür. Taraf taraf söylerde kör gözü kendi ayibini zerre kadar göremez fakat gene de alemin ayibini arar.
Çiplak elbisesinin etegini kesecek diye korkuyor ama çiplak adamin etegi mi olur ki kessinler.
Dünya ya kapilanda hem müflistir hem de korkmakta. Halbuki hirsizlardan hiçte korkmamak lazim.
Zaten dünyaya çiplak geldi çiplak gidecek. Böyle oldugu halde hirsizlardan korkusundan yüregi kan aglamakta.
Hayattaki bu korku etegine saksi kiriklari doldurupta kendisini mal sahibi sanan onlari kaybedeceginden korkan onlarin üzerine tirtir titreyen çocugun korkusuna benzer. O saksi kiriklarindan bir parçasini bile aglamaya baslar. Geri verirsen de sevinir gülmeye koyulur. Uykuda kendisini mal sahibi görür. Çuvalini hirsiz çalacak diye korkar. Fakat kulagi çekildi de uyandimi kendi korkusuyla alay eder.
Yunusta söyle der: mal sahibi mülk sahibi hani bunun ilk sahibi malda yalan mülkte yalan. Var birazda sen oyalan.
Üç hayir sebebiyle öldükten sonra amel defteri kapanmaz.
Sadakayi cariye yani camii,medrese,yol,köprü,hastane,çesme, gibi insanlarin faydasina yaptiginiz hayirlar .
Kendisinden istifade edilen faydali bir ilim birakmak
Kendisine hayir dua eden salih bir evlat birakmak.
Bunlar var oldugu sürece sevaplar yazilir durur. Ecdadimiz bu güzel saheser yapilari bizlere yadigar birakmislar. Bizde en güzel sekilde koruyup isletmezsek vebal altinda kaliriz. Su anda nöbet bizde imkanda bizde cennetimizi donatmamiz süslememiz bizim elimizde simdi yaptigimiz hayirlari yardimlari cennete köskler saraylar olarak karsimizda görecegiz insallah. (Ya Rab bizim ümidimiz sensin yardimlarini esirgeme bizden.) bakin mevsimi gelince agaçlari buduyoruz. Neden daha çok gürlessin daha çok meyve versin diye. Sadaka vermeklede mal azalmaz aksine artar katkat çogalir. Allah için hayir yapmaktan zevk almak lazim. Bunlari vermezsek zaten bizden alinacak bir kefenden baska malimiz olmayacak. Ana rahmindik geldik pazara bir kefen aldik döndük mezara dedigi gibi sairin mal mülk hepsi Allahin birer emanetidir. Yersiz kullanmaktansa kendi elimizle hayirli yerlere vermek en güzeli degilmi. Cenabi Hak yeryüzüne her gün iki melek gönderir bunlardan birisi malini hayra sarfedenler için söyle dua eder: Ya Rabbi bu malini senin rizan için hayra verene sende daha fazlasini nasip et. Digeri de malini vermeyip cimrilik eden kimselere söyle beddua eder. YA Rabbi malini hayir yoluna vermeyip cimrilik edenin malini sende telef et. (Riyezu’s-Salihin)
Evet meleklerin bile dua ettigi hayir sahibi olmak ne güzel bir sey. Fakiri yetimi garibani sevindirmek onun dünyasina inebilmek onun halini anlayabilmek ne yüce bir duygudur.